Czym jest akord muzyczny - definicja

Każdy muzyk na początku swojej przygody z dźwiękami musi zmierzyć się z nauką akordów. Pierwszym lekcjom towarzyszy entuzjazm i nadzieja, że już za chwilę będzie można zagrać każdy utwór. Z każdą kolejną lekcją euforia zaczyna nieco przygasać, a jej miejsce powoli zajmuje frustracja. Okazuje się bowiem, że akordy są szerokim zagadnieniem, a na jego zgłębianie trzeba poświęcić sporo czasu.

Czym jest akord?

Akord to układ składający się z co najmniej 3 dźwięków, spośród istniejących w muzyce 12. Każdy z nich charakteryzuje się różną wysokością i jest inaczej nazywany. Poszczególne akordy różnią się między sobą budową, charakterem i brzmieniem. Ich naukę muzycy porównują do lekcji języka obcego i „wkuwania” obcojęzycznych słówek.

Akordem nie można nazwać współbrzmienia kilku dźwięków, które oddalone są od siebie o oktawę lub jej wielokrotność. Ten zabieg można wykorzystać, by wzmocnić najniższy dźwięk i wzbogacić jego barwę. Akordu nie mogą stworzyć również efekty perkusyjne. Dzieje się tak dlatego, że współbrzmiące dźwięki muszą mieć jednoznacznie określoną wysokość, by można było nazwać to akordem. Zdarzają się przypadki odpowiadające definicji interwału współbrzmienia dwudźwięków, które mogą być traktowane jako akordy niepełne.

Jak zbudowany jest akord?

Do budowy akordy wykorzystywane są tercje. Tercjami układane są tony harmoniczne, przy czym pomija się tony zwielokrotnione w oktawach. W ten sposób tworzy się pięć rodzajów akordów naturalnych, których nazwy pochodzą od interwału, w jakim zostały one zawarte. Są to: trójdźwięk durowy; akord septymowy – czterodźwięk z septymą małą; akord nonowy – pięciodźwięk z septymą małą i noną wielką; akord undecymowy – sześciodźwięk z septymą małą oraz wielkimi noną i undecymą oraz akord tercdecymowy – siedmiodźwięk z septymą małą oraz wielkimi noną, undecymą i tercdecymą.

Z kolei dźwięki, z jakich tworzone są akordy, nazywa się jego składnikami. Również one mają swoje nazwy. Pierwszy z nich, najniższy, to pryma. Kolejne nazywają się: tercja, kwinta, septyma, nona, undecyma i  tercdecymą. W zapisie symbolicznym akordów, w celu określenia jego poszczególnych składników, wykorzystywane są liczby: 1, 3, 5, 7, 9, 11, 13.

Składniki tworzące akord mogą zostać względem siebie przemieszczone lub ominięte. Interwał, w jakim zawiera się akord po uporządkowaniu jego składników składników w kolejności od najniższego do najwyższego oraz kontekst, w którym dany interwał znajduje się w utworze, decyduje o typie akordu.

Podział akordów

Nie ma jednego podziału akordów. Ich kategorie wyznaczone zostały według różnych kryteriów. Akordy skategoryzowane zostały ze względu na:

• liczbę dźwięków – trójdźwięk, akord septymowy, nonowy, undecymowy i tercdecymowy;
• współbrzmienie – akord konsonansowy, w którym współbrzmienia między wszystkimi składnikami są konsonansowe i akord dysonansowy, w którym przynajmniej jedno współbrzmienie pomiędzy składnikami jest dysonansowe;
• pokrewieństwo – akordy pokrewne, które mają co najmniej jeden dźwięk wspólny i akordy niepokrewne, które nie mają żadnego dźwięku wspólnego;
• funkcję w danej tonacji – akordy główne, czyli trójdźwięki triady harmonicznej i akordy poboczne, czyli trójdźwięki niewchodzące w skład triady harmonicznej.