Późny romantyzm w muzyce Richarda Straussa

Późny romantyzm w muzyce Richarda Straussa

Romantyzm to piękny okres w muzyce, który zaczął rodzić się już w twórczości Beethovena. Do dziś stanowi źródło inspiracji oraz licznych odniesień dla współczesnych artystów. Nic dziwnego! To epoka pełna uczuciowości, głębi i niepowtarzalnego charakteru.

Pierwsze spotkanie muzyki z romantyzmem

Jak już zostało wspomniane, za początek ery romantyzmu w muzyce uznaje się dzieło powstałe z rąk Beethovena. Mowa tu oczywiście o Sonacie fortepianowej nr 14 cis-moll op. 27 nr 2. Nie jest to jednak kwestia klarowna. Wielu historyków twierdzi, że okres ten rozpoczął się nieco później. Niektórzy uważają, że pionierem mógł być Carl Maria von Weber lub Berlioz. W zależności od przyjętego punktu widzenia będzie to kolejno rok 1801, 1821 lub 1830. Ogólnie rzecz biorąc, można uznać, że muzyczny romantyzm zrodził się w pierwszej połowie XIX wieku.

Najważniejsze cechy muzycznego romantyzmu

Nie sposób nie wspomnieć o tym, co najważniejsze. Romantyzm to bardzo wyrazista epoka, która odcisnęła swoje piętno na ówczesnych dziełach muzycznych. Jego główną ideą było oczywiście wyrażanie uczuć poprzez dźwięki. Chodziło o jak najdokładniejsze odwzorowanie swoich emocji, które niemal przejdą na odbiorcę poprzez samo spotkanie z utworem. Dzieła te wykazywały się także silną uczuciowością, programowością oraz subiektywizmem twórcy. Nie brakowało odniesień do ludowych wierzeń i elementów narodowych. Warto zaznaczyć, że częstą praktyką było również wykorzystywanie tematyki fantastycznej, baśniowej.

• wyrażanie emocji poprzez muzykę
• uczuciowy charakter
• nawiązanie do elementów ludowych, narodowych
• tematyka baśniowa oraz fantastyczna

Richard Strauss w romantyzmie

Mówiąc o muzyce epoki romantyzmu, nie sposób zapomnieć o Richardzie Straussie. To niemiecki kompozytor i dyrygent, który komponował już od najmłodszych lat. Urodził się w kwiecie tego okresu, dlatego romantyczne idee wywarły niemały wpływ na jego późniejszej, znacznie dojrzalszej twórczości.

Początki kariery, czyli kontrowersja wokół twórczości

Sławę przyniósł mu poemat symfoniczny „Don Juan”. Uważany jest on zarazem za jego pierwszy poważny utwór. Dzieło zyskało znaczącą popularność na arenie międzynarodowej i raz na zawsze przesądziło o talencie artysty. Nie jest jednak tak, że ówczesne opinie były w pełni zgodne. Część odbiorców podziwiała jego spuściznę, chętnie chwaląc uzewnętrznione umiejętności kompozytorskie. Inni natomiast poddawali „Don Juana” zagorzałej krytyce. Sam Strauss niezbyt przejął się niepochlebnymi opiniami, wypowiadając słynne słowa:

„Teraz pocieszam się myślą, że jestem na drodze, którą chciałem obrać, w pełni świadomy, że nie było artysty, którego ludzie nie nazwaliby szalonym”.

Późny romantyzm u Straussa

Sztuka totalna, jedno z naczelnych haseł romantyzmu zdecydowanie wpłynęło na twórczość niemieckiego kompozytora. W założeniu dzieła miały docierać do odbiorcy za pomocą różnych środków wyrazu, tj. dźwięków, barw, słów. Z tego powodu Strauss chętnie tworzył opery, które znane i wystawiane są po dziś dzień. Na szczególną uwagę zasługują m.in. „Salome”, „Elektra” czy „Kawaler z różą”.